قراردادهای بیع متقابل

حسابداران برتر » آموزش حسابداری » قراردادهای بیع متقابل

قراردادهای بیع متقابل

قراردادهای بیع متقابل

قراردادهای بیع متقابل

۱/۵-قراردادهای بیع متقابل و B.O.T

قراردادهای بیع مقابل ((Buy back و ساخت، بهره برداری و نحویل B.O.O.T=Built , owner , operation and transfer و یا (B.O.T) B.O.T =Built , operation and transfer  در پروژه های نفتی و پتروشیمی و شناسایی سود مشمول مالیات برای مجریان

این نوع قراردادها و مقامات مالیاتی.

۲/۵- قراردادهای بیع متقابل در بخش نفت و پتروشیمی چگونه است؟

عملیات قراردادهای بیع متقابل توسط شرکت های خارجی( پیمانکار مجری عملیات اکتشاف چاه های نفتی، معادن و به بهره

برداری رساندن آن ( به صورت TURNKEY )بدین ترتیب است که شرکــت خارجی ( Contracor )که در قراردادها مجری (یا پیمانکار)

نامیده می شود از طرف و به نیابت کارفرمای دولتی، شرکت ملی نفت ایران، (یا یک دستگاه دولتی که میشود در قراردادها کارفرما

OWNER نامیده می شود) عملیات اکتشاف و راه اندازی ( Development operation) حوزه ی نفتی یا معدن را انجام می دهد

(این فعالیت پروژه نامیده میشود) کلیه تاسیسات و ماشین آلات و کالاهای سرمایه ای توسط شرکت خارجی تهــیه و تامین

میـشود و وجه قابل پرداخـت برای اقــلام سرمایه ای از محل وام فروشـنده و یا تسهــیلات فاینـانس  ( finance ) دریافتی

از دیگران تامین میگردد. مضافاَ کلیه هزینه های نصب و راه اندازی تجهیزات ، اکتشاف و نهایتاَ به بهره برداری رساندن پروژه با

شرکت خارجی است که از محل وام یا تسهـــیلات فاینانس تامین میشود. متعاقب خاتمــه قرارداد و تحویل آن به کارفرمــا،

کل مخارج قرارداد ( مشتــمل بر سود پیمانکار ) تعیین و به صورت بهای نفت ، گاز و یا مواد معــدنی تحویلی به طرف قرارداد،

تسویه میگردد. مبالغ این گونه قراردادها ( بهای تمام شده پروژه) عبارتند از:

بهای خرید تجهیزات ، ماشین آلات کالاهای سرمایه ای (هزینه سرمایه ای)                            A

حق الزحمه اجراء، حق الزحمه پیمانکاران دست دوم، مدیریت و هزینه های اداری مرکزی مشتمل بر هزینه حقوق و

دستمزد پرسنل شاغل در اجرای پروژه                                                                     B

هزینه های جاری عملیات اکتشاف و راه اندازی ، هزینه های اداری مرکزی پیمانکار        C

هزینه دانش فنی و فن آوری و غیره (در صورت لزوم)                                              D

هزینه تسهیلات فاینانس دریافتی ( سود تسهیلات فاینانس بهره وام)                                E

هزینه های جانبی (مالیات، عوارض و…)                                                               F

سود مورد انتظار شرکت خارجی مجری پروژه                                                        G

                                                                                                            کل مبلغ قرارداد

عملیات اکتشاف و راه اندازی پروژه بیش از یکسال است ( برای چاه نفتی بین ۳ الی ۵ سال ، و در معادن بیش از ۵ سال)

شرکت خارجیمجری، مبالغ هزینه های مذکور را در طول مدت مذکور تامین و پس از راه اندازی پروژه ، محصول تولیدی

از پروژه (نفت، گاز، محصوا معدنی)به قیمت روز تعیین و بدهی به شرکت خارجی (مبلغ کل قرارداد) از طریق فروش

محصول بازپرداخت میشود.

۳/۵- عملیات حسابداری قرارداد بیع متقابل در دفاترکارفرما

عملیات حسابداری در دفاتر کارفرما به صورت ثبت هزینه های سرمایه ای یک پروژه اکتـــشاف و راه اندازی پروژه

(حوزه نفتی / گازی، معدنی) میباشد ، که بر اساس مدارک تحقق هزینــه (صورتحساب فروشنده و ….) حسب مورد

در طول مدت پروژه و یا خاتــمه آن، در دفاتر به ثبـــت می رسد. کارفرما متعاقب تحویل قطعی پروژه، کل مــخارج را به عنوان

بهای تمام شده پروژه (هزینه طرح) در حساب های دارایی خود ثبت نموده و در مقابل کل مبلغ را به عنوان طلب شرکت

خارجی جزو اقلام بدهی به ثبت میرساند ( و یا اینکه احتمالا در طول مدت انجام پروژه بر اساس صورتحــساب های صادره

شرکت خارجی مجری ثبت عملیات حسابداری انجام میگیرد) متعاقب فروش محصول بهای صورتحــساب فروش به

بدهکاری حساب فیمابین با شرکت خارجی مجری (پیمانکار) منظور میگردد تا اینکه کل بدهی تصفیه گردد.

درمورد قراردادهای معمولی پیمانکاری،مبالغ قرارداد به صورت پیش پرداخت اولیه وپرداخت های مبالغ صورتحساب قطعی

در طول مدت انجام کار صورت میگیرد. مبالغ پروژه در طول مدت انجام پروژه به ثبـت میرسد اما در اینـــگونه پروژه ها که تحقق

بهره برداری از پروژه از جمله شرایط تحقق قرارداد است و مبالغ آن استقراضی است و پیمانکار به نیابت از طرق کارفرما

عمل مینماید ، عملیات بهــای تمام شده پروژه می تـواند با دریافت صورتحساب قطعی کل مبلــغ قرارداد انجام گیرد .

ضمنا با توجه به معافیت تبصره  (۲) ماده ۱۰۷ (ق.م.م) و موضوع مالکیت بخشی از هزینه های سرمایه ای که

در ارتباط با خرید تجهیزات و ماشین آلات به نام کارفرما صورتحساب میشود و مدارک گمرکی به نام کارفرما

صورتحساب میشود و مدارک گمرکی به نام کارفرما صادر میشود.

به طور قطع عملیات حسابداری مرتبط با آن در دفاتر کارفرما در طول انجام پروژه قابل ثبت خواهد بود. ضمنا

در این قرارداد ها، کلرفرما با پیش بینی نظارت بر عملیات حسابداری و حسابرسی اسناد و مدارک پیمانکار، از

وجود انظباط مالی وصحت روش های انجام هزینه و خریدها و رعایت سقف هزینه های پروژه و قابلیت تطبیق

آن با موضوع پروژه و مندرجات قرارداد تا حدودی حصول اطمینان مینماید. ( این موضوع به صورت یک ماده قرارداد

با تهیه دستور العمل اجرایی ضمیمه قرارداد لحاظ میگردد) در هر حال ثبت عملیات حسابداری در دفاتر کارفرما

حسب مورد نقدی یا تعهدی که در آن دستگاه دولتی حاکمیت دارد، انجام میگیرد.

قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل

۴/۵ -عملیات حسابداری پروژه بیع متقابل در دفاتر شرکت خارجی مجری (پیمانکار)

شرکت خارجی مجری پروژه برای انجام عملیات قرارداد ملزم به ثبت شعبه در ایران است و کل هزینه های سرمایه ای

و جاری در دفاتروی قابل ثبت است. به طور معمول اقدام به نگهداری حساب پروژه درجریان مینمایدوکل هزینه پروژه

مشتمل بر هزینه های سرمایه ای (خرید ماشین آلات و تجهیزات) و سایر هزینه های پروژه را که وجوه آن از محل وام /

تسهیلات فاینانس تامین میشود در این حساب ثبت مینمایدو در مقابل وجه وام / تسهیلات فاینانس به صورت بدهی

( به اداره مرکزی و یا به نام تامین کننده وجوه بانک) در حساب ها ثبت میشود. با توجه به طولانی بودن مدت اجرای

پروژه (بیش از یکسال) ثبت عملیات حسابداری مطابق با اصول متداول حســـابداری برای قراردادهای بلند مدت به

کار گرفته میشود که در ایران تحت عنوان حسابداری پیمانکاری موسوم است(به استاندارد شماره ۹ کتاب

استانداردهای حسابدارینشریه ی شماره ۱۴۵ سازمان حسابرسی مراجعه شود) هزینه پروژه که در طول مدت بیش

از یکسال تحــقق می یابد و در دفاتر به ثبت میرسد عبارتند از:

۱/۴/۵-  هزینه سرمایه ای مربوط به خرید ماشین آلات و تجهیـــزات و غیره که بهای آن مستــقیما از محل وام به

فروشـندگان پرداخت میشود و کالا و تجهیزات به نام کارفرما وارد کشور میشود.

۲/۴/۵- هزینه های سرمایه ای مربوط به اکتشاف، حق نظارت ، نصب ، خدمات پرسنل، اجاره، مبالغ پرداختنی

به پیمانکاران دست دوم ،تعمیر و نگهداشت و سایر هزینه ها

۳/۴/۵- هزینه های عملیاتی راه اندازی در مراحل قبل از تحویل نهایی پروژه

۴/۴/۵- هزینه بهره وام یا سود تسهیلات فاینانس که با دریافت اعلامیه بدهکار از تامین کننده تسهیلات به ثبت میرسد.

۵/۴/۵- هزینه های اداره مرکزی شرکت خارجی که با دریافت اعلامیه بدهکار از اداره مرکزی

حسب مورد به عنوان هزینه سرمایه ای و یا هزینه های عملیاتی به ثبت می رسد، مشتمل بر هزینه ریسک.

۶/۴/۵- سود شرکت خارجی

۷/۴/۵- سایر هزینه های جانبی از قبیل مالیات ، بیمه و غیره که در اینگونه قراردادها به صورت هزینه غیر قابل تعلق

به پیمانکار در نظر گرفته میشود( اگر در متن قرارداد کارفرما آن را تقبل نموده باشد، به وضوح درج میگردد

در غیر این صورت این هزینه جزو مبلغ ریسک لحاظ میشود). کل هزینه ها تحت عنوان Recovery Expenses

 از طریق بهای محصول استخراجی از پروژه بازپرداخت میشود. شایان ذکر است که اگرچه در اینگونه قراردادها

 کل مخارج پروژه و مبالغ دریافتی از نظر تصفیه حساب فیمابین کارفرما و پیمانکار به ارز خارجی

تعیین میشود و در متن قرارداد ها مقرر میگردد که حساب ها و سوابق مالی عملیات به ارز نگهداری،

مورد تصفیه قرار گیرد اما در رعایت اصول حسابداری ( اصل واحد پول) و همچنین

نیاز کارفرمای ایرانی به سوابق ریالی قیمت تمام شده پروژه ، عملیات ارزی مذکور به ریال تسعیر (تغییر و تبدیل)

شده و در حساب ها انعکاس می یابد

شرکت خارجی مجری، عملیات پروژه را به یکی از دو روش زیر در دفاتر خود به ثبت میرساند:

قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل

۵/۵- روش تکمیل کار

هزینه های پروژه در پایان هر سال به عنوان هزینه ی پروژه در جریان به سال بعد نقل شده و متعاقب خاتمه کار ،

کل هزینه های پروژه همراه با سود محاسباتی ، به بدهکار حساب کارفرما منظور میگردد( مشروط به آنکه این روش

مورد قبول مقامات مالیاتی قرار گیرد) و نهایتا سود خالص عملیات پیمانکاری به عنوان درآمد در حساب های سال آخر

شناسایی میگردد.بدهکاری حساب کارفرما ( مبلغ کل پروژه یا هزینه های قابل بازیافت) از طریق بهای ریالی / ارزی محصول

(نفت/گاز و معدنی) در طی مدت معین بعد از بهره برداری تسویه میشود و از طرف دیگر، مبالغ مربوطه با ثبت

در بدهکار حساب وام / تسهیلات بانکی فاینانس و یا اداره مرکزی ، بدهی مزبور را کاهش و تصفیه خواهد نمود. (امکان دارد که

شرکت خارجی ، سود عملیات پیمانکاری را در طول مدت بهره برداری قطعی از پروژه و دریافت مطالبات از کارفرما شناسایی و

به حساب سود و زیان دوران وصول و وجوه صورتحساب منظور نماید)

۶/۵- روش پیشرفت کار ( یا درصد تکمیل )

مجری میتواند در طول انجام پروژه کار ، بر اساس درصد پیشرفت کار در پایان هر سال ، سود عملیات پروژه را شناسایی نماید.

در این روش بهای تمام شده پروژه و سهم سود شناسایی شده در طول مدت قرارداد به بدهکاری حساب کارفرما منظور میگردد

و متعاقب خاتمه کار ، کل بدهی کارفرما (بهای پروژه به اضافه سود) از محل بهای فروش محصول تصفیه میشود و معادل همین

وجه از بدهکار حساب یا اداره مرکزی (یا وام / تسهیلات فاینانس) میگردد تا بدهی مذکور هزینه های قابل بازیافت

( هزینه سرمایه ای و هزینه عملیاتی و جاری) در طول مدت پروژه بر اساس مبالغ ارزی وجوه وام / تسهیلات دریافتی به

ثبت میرسد اما تصفیه بدهی ( بهای پروژه) از طریق محصول است که بهای مندرج در فاکتور فروش محصول به عنوان وسیله

تسویه بدهی به کار گرفته میشود. تحویل محصول به شرکت خارجی یک نوع فروش محصولات متعلق به کارفرما تلقی

میشودکه طبق اصول حسابداری ارزش آن براساس قیمت روز تعیین و به عنوان بهای فروش قابل ثبت در حساب های کارفرما است .

نکته حائز اهمیت آن است که قیمت جهانی انواع محصولات موضوع اینگونه قرارداد ها و پیش بینی چنین قیمتی در سال های آتی با

توجه به میزان ذخیره محصول در هر پروژه، نقش بسیار مهمی در انتخاب پروژه توسط پیمانکاران خارجی دارد.

به طور مثال با تغییرات در قیمت نفت ( کاهش قینت نفت) در سال ۱۹۹۸ شرکت های آمریکایی انجام پروژه های

حوزه نفتی در شمال دریای خزررا متوقف نمودند.

قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل

۷/۵- تطبیق عملیات بیع متقابل ( در دفاتر شرکت خارجی با مفاد قانون مالیات ها)

به طوری که ملاحظه میشود شرکت خارجی مجری کار در ایران از طریق مالیات پیمانکاری و یا انجام عملیات

اکتشاف و راه اندازی به نیابت و از طرف کارفرما، کسب سود می نماید و طبق اصول متداول حسابداری این سود

در پایان هر سال قابل شناسایی می باشد. اما از نظر قوانین مالیاتی ایران عملیات مذکور میتواند حسب مورد در طول

مدت انجام پروژه و یا طی مدت بهره برداری قطعی از پروژه مشمول یکی از مواد قانون مالیات ها باشد که به شرح زیر قابل بحث است:

۱/۷/۵- تطبیق با مفاد بند (ج) ماده ۱۰۷ (ق.م.م)

اگر عملیات شرکت خارجی را مطابق با بند ج ماده ۱۰۷ قانون مالیات ها باشد که مقرر می دارد:

در مورد بهره برداری از سرمایه یا سایر فعالیت هایی که اشخاص و موسسات خارجی مزبور به وسیله نمایندگی از قبیل شعبه

نماینده کارگزار و امثال هم در ایران انجام بدهند از طریق رسیدگی به دفاتر قانونی/ آنها تشخیص میگردد.

شرکت خارجی مجری ملزم است که در پایان هر سال ضمن ارائه اظهارنامه مالیاتی ، سود عملیات مذکور را در پایان هر سال

ابراز نماید و مالیات این سود را در همان سال پرداخت نمایدحسن این روش آن است شرکت واقعیت فعالیت را ابراز میدارد.

بعلاوه وزارت دارایی ضمن دسترسی به اسناد و مدارک شرکت مجری با بررسی و رسیدگی مالیاتی قادر خواهد بود مالیات

هر سال را در همان سال وصول کند اطلاعات مربوط به مبالغ پرداختی به اشخاص ثالث و پیمانکاران دست دوم ، وضعیت

سایر درآمدهای مجری( سود فروش ارز ، سود فروش اموال و …) و اطلاعات معاملات سایر اشخاص و وصول مالیات تکلیفی

را بدست آورد. توجه شود که در این روش رسیدگی سوابق حسابداری ارزی موضوع قرارداد نیز باید در اختیار مامورین

رسیدگی قرار گیرد. ( طبق مفاد قرارداد سوابق مالی هر پروژه زیر نظر کمیته مشترک کارفرما و شرکت مجری نگهداری

میشود و به طور قطع باید در اختیار رسیدگی کننده قرار گیرد)

قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل

۲/۷/۵ – تطبیق با بند الف ماده ۱۰۷ (ق.م.م)

اگر عملیات فوق را پیمانکاری و مطابق بند الف ماده ۱۰۷ قانون مالیات های مستقیم بدانیم که مقرر میدارد:

در مورد پیمانکاری اشخاص خارجی در ایران نسبت به عملیات هر نوع کار ساختمانی، تاسیسات فنی و تاسیساتی ،

حمل و نقل ، تهیه طرح ساختمان ها و تاسیسات نقشه برداری ، نقشه کشی ، نظارت و محاسبات فنی در تمام موارد عبارت

از ۱۲% دریافتی سالانه آنها خواهد بود. تبصره – در مورد عملیات پیمانکاری که توسط اشخاص خارجی انجام میشود در صورتی

که کارفرما وزارتخانه ها و موسسات و شرکت های دولتی و شهرداری ها باشند آن قسمت از مبلغ قرارداد که به مصرف خرید لوازم

و تجهیزات از خارج از کشور میرسد از پرداخت مالیات بر درآمد معاف خواهد بود.

قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل

۸/۵- رهنمودهای مالیاتی ماده (۱۰۷)

۱/۸/۵- نرخ درآمد مشمول مالیات عملیات موضوع بند (الف) ماده فوق الاشعار در تمام موارد به ماخذ ۱۲%دریافتی سالانه

و یا به تعبیری مالیات این گونه قراردادها معادل ۳ درصد دریافتی آنان خواهد بود که پرداخت کنندگان وجوه مذکور در این بند

مکلفند این مالیات را کسر و ظرف ده روز به اداره امور مالیاتی محل اقامت خود پرداخت نمایند در غیر این صورت با دریافت کنندگان

وجوه نسبت به پرداخت اصل مالیات و جرایم متعلقه (موضوع مواد۱۹۷ و ۱۹۹ قانون مذکور ) مسئولیت تضامنی خواهند داشت.

۲/۸/۵- در مواردی که تمام یا قسمتی از عملیات پیمانکاری و موضوع بند (الف) مذکور به پیمانکار ایرانی که شخص حقوقی باشد

واگذار میگردد، پرداخت کنندگان وجوه مکلفند هنگام پرداخت وجه به پیمانکار ایرانی ۵/۲ % به عنوان مالیات علی الحساب کسر

و ظرف ۳۰ روز از تاریخ پرداخت وجه مالیات کسر شده را به حساب تعیین شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور واریز نمایند.

۳/۸/۵- در مواردی که کارفرمای عملیات پیمانکاری مورد بحث وزارتخانه ها، موسسات و شرکت های دولتی یا شهرداری ها باشند

،آن قسمت از مبلغ قرارداد که به مصرف خرید لوازم و تجهیزات از داخل یا خارج کشور میرسد

مشروط بر اینکه در قرارداد یا اصلاحات یا الحاقات بعدی آن این مبلغ به طور مشخص و جدا از سایر اقلام قرارداد پیش بینی

و درج شده باشد از پرداخت مالیات معاف خواهد بود.

قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل-قراردادهای بیع متقابل

۴/۸/۵- در مواردی که پیمانکار خارجی تمام یا قسمتی از عملیات پیمانکاری را به پیمانکار دست دوم ایرانی که

شخص حقوقی باشد واگذار میکند، آن قسمت از بهای لوازم و تجهیزات مذکور در قرارداد دست اول که توسط پیمانکار

دست دوم خریداری میگردد نیز از دریافتی پیمانکار دست اول کسر و از پرداخت مالیات بر درآمد معاف می باشد، لیکن

دریافتی پیمانکار دست دوم کلا مشمول ۵/۲ % مالیات علی الحساب موضوع بند ۲/۸/۵ خواهد بود

۵/۸/۵ – ازآنجا که لفظ پیمانکاران خارجی مندرج در تبصره ۴ عام میباشد مفاد بند ۴ فوق در ارتباط با پیمانکاران دست

دوم خارجی نیز جاری خواهد بود.

۶/۸/۵- در مواردی که تمام یا بخشی از قرارداد توسط پیمانکاران خارجی به پیمانکاران خارجی دیگر واگذار شود، پیمانکار

اصلی مکلف است مشابه بند (۱/۸/۵ و ۳/۸/۵ ) فوق عمل نماید.

۷/۸/۵- آن قسمت از وجوه موضوع قراردادهای بند (الف و ب) که به موجب اسناد و مدارک قابل قبول بابت انجام امور

مهندسی اصولی (پایه) و مهندسی تفصیلی لازم برای ساخت تجهیزات لوازم و ماشین آلات و دستگاه های خریداری شده

از خارج به منظور اجرای قراردادهای مورد بحث پرداخت میگردد، مشروط بر اینکه امور مذکور در خارج از کشور توسط

فروشنده لوازم و تجهیزات و … یا شخص ثالثی بنا به سفارش فروشنده به حساب او انجام میشود، جزء قیمت خرید کالا

محسوب و با این ترتیب بنا به حکم تبصره ۲ ماده ۱۰۷ اصلاحی اخیرالذکر( در صورتی که کارفرما از اشخاص موضوع این

تبصره باشد) از شمول مالیات معاف خواهد بود.

۸/۸/۵- در مواردیکه طرف قرار داد کارفرمای دولتی موضوع تبصره ۲ ماده ۱۰۷ یک مشارکت (ایرانی- خارجی) و یا طرف

ایرانی (پیمانکار اصلی) باشد بدیهی است که معافیت خرید لوازم و تجهیزات مذکور در موضوع تبصره ۴ نیز به

این گونه پیمانکاران تعلق خواهد گرفت.

۹/۸/۵- در مورد قراردادهای موضوع بند (الف و ب) این ماده که توسط پیمانکاران خارجی در قالب قراردادهای

خرید متقابل (Buy Back  و یا بیع متقابل) صورت میگردد به شرح ذیل عمل خواهد شد.

– چنانچه موضوع قرارداد بند الف ماده ۱۰۷ باشد یعنی پیمانکار خارجی بابت صورت حساب های ارسالی خود

وجوه دریافت نماید با اعمال بند ۳/۸/۵ در صورت لزوم نسبت به محاسبه مالیات بر اساس

مفاد بند ۱ عمل خواهد شد. – چنانچه موضوع قرارداد بند (الف یا ب) ماده ۱۰۷ بوده و

در قبال انجام خدمات وجهی به پیمانکار پرداخت نشود و مقرر گردد مبالغ انجام شده پروژه در صورت تحقق

بهره برداری از میادین نفت و گاز … محاسبه و پرداخت شود، در چنین قراردادهایی

هزینه های پروژه در پایان هر سال به سال بعد منتقل و متعاقب خاتمه کار و شروع بهره برداری

از میادین نفت و گاز کل هزینه های پروژه در طی مدت معینی بعد از بهره برداری تصفیه میشود بدین طریق

که شرکت پیمانکار عملیات و هزینه های پیمان (قرارداد) را در طول مدت بیش از یکسال انجام داده و تازمان

بعد از بهره برداری هیچگونه وجهی را از کارفرما دریافت نمیدارد

و مبالغ صورت حساب یا صورت وضعیت کل پروژه را از تاریخ بهره برداری به بعد طی مدت

چند سال(عموما ۳ تا ۵ سال) از طریق تصفیه حساب از طریق فاکتور فروش محصول دریافت میدارد.

یعنی دریافتی پیمانکار عبارت است از تحویل محصول یا

محموله ( نفت یا گاز یا فرآورده های نفت و پتروشیمی یا فرآورده های مدنی) توسط مقامات دولتی

ایرانی به شرکت پیمانکار خارجی. از طریق وجوه فاکتور فروش محصول. در چنین حالتی وجوه

مالیات از سال بهره برداری به بعد با اعمال مفاد بند این دستورالعمل و رعایت کامل مفاد ماده ۱۰۷ اصلاحی قابل محاسبه و دریافت خواهد بود.

۱۰/۸/۵- درآمد مشمول مالیات قراردادهای پیمانکاری موضوع بند (الف) موصوف که از ابتدای سال۸۲ به بعد منعقد میگردد

طبق مقررات ماده ۱۰۶ قانون مالیات های مستقیم تشخیص میگردد این حکم نسبت به قراردادهایی که قبل از سال ۸۲ منعقد

گردیده و فعالیت آنها در سال ۸۲ و سنوات بعد از آن نیز ادامه می یابد جاری نبوده و از نظر تعیین درآمد مشمول مالیات کماکان

مشمول مقررات بند (الف) یاد شده خواهد بود.

شرکت خارجی مجری، عملیات و هزینه های پیمان را در طول مدت بیش از یکسال انجام میدهد. بدون اینکه در طول مدت

مذکور وجهی از کارفرما دریافت نماید و مبالغ صورتحساب کل پروژه را از تاریخ بهره برداری به بعد طی مدت مثلا ۳ الی ۴ سال….

از طریق تصفیه حساب از طریق فاکتور فروش محصول دریافت می دارد. یعنی دریافتی به معنی مندرج در ماده ۱۰۷، عبارت از تحویل

محصول به شرکت خارجی (و تعیین مبلغ برای معامله فروش) از طریق وجوه فاکتور فروش محصول، تحقق می یابد و عملا وزارت دارایی

در طول چند سال اولیه انجام کار اکتشاف و راه اندازی، مالیاتی وصول نمینماید بلکه وجوه مالیات را از سال بهره برداری به بعد وصول خواهد نمود.

مثال نمونه:شرکت فرانسوی توتال قراردادی را با شرکت های نفت ایران در سال ۱۳۸۱ جهت

بهره برداری از میدان نفتی پیروز منعقد نموده است. به موجب موافقت نامه به بانک

مرکزی ایران جهت گشایش اعتبار مشخصات قرارداد به شرح ذیل میباشد.

۱- تاریخ انعقاد قرارداد ۱/۳/۱۳۸۱

۲- پایان مدت قرارداد۱/۶/۱۳۸۵

۳- تعهدات پیمانکار: به بهره برداری رسانیدن پروژه پارس جنوبی و استخراج ۵۰۰٫۰۰۰ بشکه

نفت بطور روزانه از این میدان نفتی ۴-هزینه های انجام شده که به تایید کارفرما رسیده

شامل موارد ذیل بوده است:

۱/۴- خرید تجهیزات و لوازم فنی                                                ۱۵۵ میلیون مارک

۲/۴- عملیات پیمانکاری،نظارت و محاسبات فنی به مبلغ                   ۲۱۰میلیون مارک

۳/۴- حق الزحمه پیمانکاران دست دوم خارجی                               ۴۵ میلیون مارک

۴/۴- حق الزحمه پیمانکار دست دوم ایرانی که مبلغ ۱۵ میلیون          ۶۰ میلیون مارک

مارک آن صرف خرید تجهیزات شده است

۵/۴- هزینه خرید حق امتیاز (لیسانس)                                         ۴۰ میلیون مارک

۶/۴- هزینه تسهیلات فاینانس دریافتی                                           ۱۸ میلیون مارک

۷/۴- سود مورد انتظار پیمانکار طبق قرارداد                                ۲۵ میلیون مارک

جمع                                                                                    ۵۵۳ میلیون مارک

نرخ هر مارک ۵۲۰۰ ریال میباشد.

اگر میدان نفتی پیروز در ۱/۷/۸۵ به بهره برداری برسد و قیمت جهانی هر شبکه نفت در

آن تاریخ ۹۲ مارک و نرخ هر مارک ۶۵۰۰ ریال باشد مطلوب است محاسبه مالیات شرکت توتال

                                                                                    خرید پیمانکار دست دوم ایرانی

درآمد مشمول مالیات بخش ۲/۴                                   ۱۹۵٫۰۰۰٫۰۰۰= ۱۵۰۰۰۰۰۰ – ۲۱۰٫۰۰۰٫۰۰۰

درآمد مشمول مالیات بخش ۲/۴ و ۷/۴                          ۲۲۰٫۰۰۰٫۰۰۰= ۲۵٫۰۰۰٫۰۰۰ + ۱۹۵٫۰۰۰٫۰۰۰

مالیات بند ۲/۴ و ۷/۴                                    ۳۴٫۳۲۰٫۰۰۰٫۰۰۰= ۲۵% * ۱۲% *(۵۲۰۰* ۲۲۰٫۰۰۰٫۰۰۰)

مالیات مکسوره بخش ۳/۴                                  ۷٫۰۲۰٫۰۰۰٫۰۰۰=۵۲۰۰*۲۵%*۱۲%*۴۵٫۰۰۰٫۰۰۰

معاف از مالیات (کل خرید پروژه)                                ۱۷۰٫۰۰۰٫۰۰۰=۱۵۵٫۰۰۰٫۰۰۰ + ۱۵٫۰۰۰٫۰۰۰

مالیات مکسوره از پیمانکار دست دوم ایرانی (بند۴/۴)       ۷٫۸۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰=۵۲۰۰*۵/۲%*۶۰٫۰۰۰٫۰۰۰

مالیات بخش ۵/۴                                            ۱۰٫۴۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰=۲۵%*۲۰%*۵۲۰۰*۴۰٫۰۰۰٫۰۰۰

                            ۵۱٫۷۴۰٫۰۰۰٫۰۰۰= ۱۰٫۴۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰ + ۷٫۰۲۰٫۰۰۰٫۰۰۰ + ۳۴٫۳۲۰٫۰۰۰٫۰۰۰

کل مالیات مکسوره قرارداد

بهای فروش هر روز پس از بهره برداری                            ۲۹۹٫۰۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰=۶۵۰۰*۹۲*۵۰۰٫۰۰۰

کل مبلغ ریالی قرارداد                                              ۲٫۸۷۵٫۶۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰= ۵٫۲۰۰* ۵۵۳٫۰۰۰٫۰۰۰

توضیحات: به جز مالیات بند ۳/۴ و ۴/۴ که باید توسط پیمانکار اصلی کسر و پرداخت شود بقیه مالیات

قرارداد از زمان بهره برداری از میدان نفتی پیروز محاسبه و پرداخت میشود زیرا درآمد پیمانکار از

زمان بهره برداری تحقق مییابد.

 منبع:کتاب حسابداری مالیاتی

تالیف غلامحسسین دوانی

آموزش حسابداری – شرکت حسابداری – آموزش حسابداری ویژه اشتغال – آموزش حسابداری ویژه بازار کار – نرم افزار حسابداری